Alergeny zwierzęce

Alergeny zwierzęce

Koty

Koty bardzo silnie alergizują ludzi. Ich główny alergen (Fel d I) znajduje się w sierści. Alergen ten o małych rozmiarach bardzo łatwo penetruje górne drogi oddechowe i stanowi równocześnie najsilniejszy czynnik zaostrzający astmę. Kurz w domu, w którym przebywa kot zawiera od 10 do 1500mg/g alergenu kociego. Natomiast kurz z domostwa, w którym nie ma kota zawiera tylko 1mg/g. Kolejnym źródłem alergenu jest ślina kota.

Osoby uczulone na alergeny kota obciążone są wyższym ryzykiem wystąpienia astmy. Wykazano, że już dwuletnia ekspozycja na alergeny kota wywołuje alergiczny nieżyt nosa, ekspozycja pięcioletnia - astmę. Zatem najistotniejszym zadaniem związanym z leczeniem astmy jest eliminacja ekspozycji na alergen kota. Osoby astmatyczne dodatkowo uczulone na alergeny kota wymagają znacznie intensywniejszej opieki medycznej (częstsze wizyty i hospitalizacja, większe dawki leków) niż osoby astmatyczne nie będące uczulone.

Rozmieszczenie alergenu

Alergeny kota są wykrywalne niemal wszędzie. Ponad 50% osób uczulonych na kota, nigdy nie posiadało go w domu. Większość pacjentów nabywa uczulenia na skutek długotrwałych kontaktów ze zwierzętami znajdującymi się w otoczeniu - u sąsiadów, przyjaciół, w pracy, szkole, szpitalu oraz dosłownie w każdej sytuacji.

Jak można przypuszczać alergeny kota znajdują się przede wszystkim w mieszkaniach, w których hoduję się koty. Głównymi rezerwuarami tych alergenów są materace, dywany czy koce. Także notuje się dużą koncentrację alergenu na podłodze, ścianach i ubraniach. Co najważniejsze, w tych mieszkaniach pewna ilość alergenu stale unosi się w powietrzu - u osoby uczulonej na kota objawy pojawiają się natychmiast po wejściu do takiego mieszkania. Duża lotność alergenu kota wynika z jego niewielkich rozmiarów i sprzyja jego szybkiemu rozprzestrzenianiu się. Osoby mające kontakt z kotem mogą przenieść alergen kota do domu na swoim ubraniu, stąd obserwuję się czasem duże ilości alergenu w mieszkaniu, w którym nigdy nie było kota.

Diagnostyka

Pewną trudnością w rozpoznaniu alergii na kota jest fakt, że pacjent doznaje objawów bez żadnego znanego sobie bezpośredniego kontaktu z kotem. Pacjenci ci doznają objawów przewlekłych nie ulegających nasileniu przy ponownym kontakcie z alergenem. Wynika to z obecności nieraz dużych dawek alergenu kota w środowisku.

W celu potwierdzenia lub wykluczenia alergii na kota należy bezwzględnie wykonać testy skórne standaryzowanymi preparatami alergenowymi (Soluprick SQ).

Terapia

Kontrola środowiskowa (eliminacja alergenu)

Pierwszym krokiem w terapii uczuleń zawsze powinno stać się unikanie ekspozycji na alergen, czyli pozbycie się kota z domu, jednak poważną trudnością jest wszechobecność alergenu kota. Wprawdzie ilość alergenu Fel d I po usunięciu kota z domu szybko spada, jednak w mieszkaniu zawsze pozostanie pewna jego ilość mogąca wywołać objawy alergiczne jeszcze pięć lat później.

Pozostałe sposoby redukcji ilości alergenu kota w mieszkaniu:

Sprzątanie

Pacjenci często z niedowierzaniem przyjmują wiadomość, że ich ulubiony kot jest odpowiedzialny za pogorszenie stanu ich zdrowia, ponieważ objawy nie ustępują natychmiast po usunięciu zwierzęcia. Dla pełniejszego sukcesu z usunięciem kota musi iść w parze dokładne oczyszczenie mieszkania, w celu maksymalnej redukcji poziomu alergenu. Ponieważ sprzątanie, a w szczególności odkurzanie zwiększa ilość alergenu zawieszonego, dlatego wskazane jest aby osoba uczulona nie uczestniczyła w porządkach i opuściła mieszkanie na ten czas.

Wietrzenie.

Nie wykazano, aby wietrzenie pomieszczeń, nawet bardzo intensywne, miało wpływ na poziom i dystrybucję alergenu kota w mieszkaniu.

Środki chemiczne

Jedną z najbardziej skutecznych substancji eliminujących alergen kota jest kwas taninowy. W handlu kwas taninowy dostępny jest w preparacie Acatan . Powszechne występowanie alergenu kota sprawia jednak, że czyszczenie mieszkania Acatan'em musi być wykonywane względnie często - raz w tygodniu.

Kąpiel

Cotygodniowa kąpiel kota także wpływa na ilość rozpraszanego alergenu, jednak brak na razie szczegółowych opracowań tego zagadnienia.

Immunoterapia swoista

Swoista immunoterapia stanowi jedyną metodą dającą szansę trwałej redukcji objawów alergii na kota. Terapia ta jest na ogół dobrze tolerowana i przynosi poprawę jakości życia. Zastosowanie do immunoterapii odpowiednio dobranych dawek dobrze scharakteryzowanego i standaryzowanego preparatu Alutard SQ, czyni ją skuteczną i bezpieczną. Skuteczność immunoterapii obserwuje się jeszcze po wielu latach po jej zakończeniu.

Psy

Uczulenie na psy nie jest tak samo powszechne jak uczulenie na kota, jednak 30% populacji atopowej wykazuje dodatnie wyniki testów skórnych na alergeny psa. Alergenem jest obecny w ślinie antygen Ca d I.

Karaluchy

W niektórych regionach geograficznych uczulenie na alergeny karaluchów (odchody karalusze) może występować częściej niż uczulenie na roztocza kurzu domowego. Dotyczy to zwłaszcza podzwrotnikowych stref klimatycznych. Najczęstszymi gatunkami są Periplaneta americana, Blatella germanica, B. orientalis, P. australasiae, P. fuligenosa i Supella supelludium. Określono już konkretne alergeny Bla G I, Bla G II i Per a I oraz ich stężenie w kurzu domowym.